Wat is een reddingsdeken?

Een reddingsdeken, ook wel isolatiedeken of nooddeken genoemd, is een dunne reflecterende folie die wordt gebruikt om warmteverlies te beperken en bescherming te bieden tegen onder andere wind en vocht. Door het kleine formaat is een reddingsdeken eenvoudig mee te nemen en daarom vaak onderdeel van een EHBO-uitrusting.

Bij een ongeval of wanneer iemand sterk afkoelt, is alleen de deken om het slachtoffer leggen niet voldoende. Bescherm iemand ook tegen een koude of natte ondergrond en zorg waar mogelijk voor beschutting tegen wind en regen.

Zo gebruik je een reddingsdeken

  1. Haal de reddingsdeken voorzichtig uit de verpakking en vouw hem open.
  2. Bescherm het slachtoffer tegen de ondergrond. Gebruik indien mogelijk ook een jas, gewone deken of ander isolerend materiaal onder het slachtoffer.
  3. Wikkel de reddingsdeken rond het lichaam en probeer openingen waardoor warmte kan ontsnappen te beperken.
  4. Laat het gezicht en de luchtweg vrij. Bedek het gezicht niet met de folie.
  5. Bescherm tegen wind en vocht en blijf de toestand van het slachtoffer controleren.

Bij ernstige onderkoeling, verminderd bewustzijn of een andere medische noodsituatie is professionele medische hulp nodig.

Welke kant van een reddingsdeken moet naar binnen?

Veel reddingsdekens hebben een goudkleurige en een zilverkleurige zijde. Daardoor ontstaat regelmatig de vraag welke zijde bij kou naar het lichaam gericht moet worden.

Voor het beperken van warmteverlies is vooral belangrijk dat de reflecterende reddingsdeken goed rond het slachtoffer wordt aangebracht en dat deze persoon ook tegen wind, vocht en een koude ondergrond wordt beschermd. De werking moet daarom niet uitsluitend worden teruggebracht tot de kleur van de buitenzijde.

Volg bij een reddingsdeken altijd de gebruiksinstructies van de fabrikant. Wanneer daarop een specifieke richting voor de goud- en zilverkleurige zijde wordt aangegeven, houdt u die instructie aan.

Reddingsdeken bij onderkoeling

Een reddingsdeken kan worden gebruikt om verder warmteverlies bij een afgekoeld slachtoffer te helpen beperken. Zorg daarnaast voor beschutting en isoleer het slachtoffer zoveel mogelijk van een koude of natte ondergrond.

Ga voorzichtig om met iemand die ernstig onderkoeld is. Vermijd onnodige bewegingen en schakel bij ernstige onderkoeling of een verslechterende toestand professionele hulp in.

Een reddingsdeken in de EHBO-uitrusting

Door het compacte formaat neemt een reddingsdeken weinig ruimte in. Dat maakt de deken geschikt als aanvulling op bijvoorbeeld een verbandkoffer, EHBO-rugzak, BHV-uitrusting of noodpakket.

Ook in een centrale BHV-kast kan een reddingsdeken een logische plaats krijgen. Welke materialen u daar verder bewaart, hangt af van de organisatie en de aanwezige risico's.

Lees ook: Wat hoort er in een BHV-kast?

Belangrijk bij het gebruik

  • Houd het gezicht en de luchtweg vrij.
  • Bescherm het slachtoffer ook tegen een koude of natte ondergrond.
  • Voorkom onnodige beweging bij ernstige onderkoeling.
  • Gebruik een reddingsdeken niet in situaties waarin de fabrikant het gebruik afraadt.
  • Controleer verpakte reddingsdekens in de EHBO-uitrusting regelmatig op beschadiging.

Veelgestelde vragen over reddingsdekens

Hieronder vindt u antwoorden op veelgestelde vragen over het gebruiken van een reddingsdeken bij onderkoeling, ongevallen en andere noodsituaties.

Wat is een reddingsdeken?

Een reddingsdeken is een dunne, gemetalliseerde kunststof folie die helpt om warmteverlies door wind, vocht en uitstraling te beperken. De deken wordt daarom ook wel isolatiedeken, warmhouddeken of nooddeken genoemd.

Een reddingsdeken is compact en licht. Daardoor kan deze eenvoudig worden meegenomen in een verbandkoffer, auto, bedrijfswagen, EHBO-tas of outdooruitrusting.

De deken produceert zelf geen warmte. Hij helpt vooral om de nog aanwezige lichaamswarmte zo goed mogelijk vast te houden.

Wanneer gebruik je een reddingsdeken?

Een reddingsdeken kan worden gebruikt om verdere afkoeling te beperken, bijvoorbeeld na een ongeval, bij onderkoeling, na een verblijf in koud water of wanneer iemand langdurig buiten op hulp moet wachten.

Ook een gewond of ziek slachtoffer kan snel afkoelen, zelfs wanneer het buiten niet bijzonder koud is. Wind, regen, natte kleding en contact met een koude ondergrond versnellen het warmteverlies.

Een reddingsdeken is een hulpmiddel en vervangt geen medische beoordeling of professionele hulp.

Hoe gebruik je een reddingsdeken bij onderkoeling?

Breng het slachtoffer indien mogelijk naar een beschutte en warmere plaats. Verwijder of knip natte kleding zo nodig weg en behandel een ernstig onderkoeld slachtoffer voorzichtig.

Wikkel de reddingsdeken rond het lichaam en sluit deze zo goed mogelijk aan. Bedek ook het hoofd, maar laat het gezicht en de luchtweg altijd volledig vrij. Gebruik indien beschikbaar droge kleding of een gewone deken als extra isolerende laag.

Isoleer het slachtoffer ook van een koude of natte ondergrond, bijvoorbeeld met een jas, slaapmat of gewone deken. Een dunne reddingsdeken alleen geeft weinig bescherming tegen warmteverlies door direct contact met de grond.

Bel of laat 112 bellen wanneer het slachtoffer suf of verward is, minder goed reageert of wanneer u ernstige onderkoeling vermoedt.

Welke kant van een reddingsdeken moet naar het lichaam?

Bij bescherming tegen afkoeling wordt doorgaans de zilverkleurige zijde naar het lichaam gericht en de goudkleurige zijde naar buiten. Dit is de gebruikelijke en gemakkelijk te onthouden werkwijze.

Het praktische verschil tussen de goudkleurige en zilverkleurige zijde is echter klein. Goed inpakken, wind en vocht buitensluiten en het slachtoffer van de koude ondergrond isoleren zijn belangrijker dan de kleur die naar binnen is gericht.

Volg altijd de gebruiksaanwijzing op de verpakking wanneer de fabrikant een specifieke werkwijze voorschrijft.

Kun je een reddingsdeken gebruiken bij oververhitting?

Wikkel een oververhit slachtoffer niet in een reddingsdeken. De folie kan verhinderen dat lichaamswarmte ontsnapt en de oververhitting daardoor verergeren.

Een reddingsdeken kan wel als tijdelijk zonnescherm worden gebruikt. Houd of span de deken dan boven het slachtoffer om schaduw te maken, zonder dat de folie het lichaam raakt. Breng het slachtoffer naar een koele omgeving en start passende eerste hulp.

Bel 112 wanneer iemand door de hitte suf, verward, ongecoördineerd of verminderd aanspreekbaar raakt.

Kan ik een reddingsdeken gebruiken bij brandwonden?

Een reddingsdeken is niet bedoeld om een brandwond af te dekken of om het noodzakelijke koelen te vervangen. Koel een brandwond eerst 10 tot 20 minuten met bij voorkeur lauw, zacht stromend kraanwater. Koel alleen de wond en voorkom dat de rest van het slachtoffer onnodig afkoelt.

Een reddingsdeken kan eventueel worden gebruikt om niet-verbrande lichaamsdelen tegen verdere afkoeling te beschermen. Leg de folie niet op de brandwond en gebruik de deken niet in de buurt van vuur of een andere sterke warmtebron.

Is een reddingsdeken hetzelfde als een blusdeken?

Nee. Een reddingsdeken is een dunne folie die bedoeld is om warmteverlies, wind en vocht te beperken. Een blusdeken of branddeken is gemaakt om een kleine beginnende brand af te dekken.

Gebruik een reddingsdeken nooit om vuur te doven. De folie is daarvoor niet ontworpen en kan door hitte beschadigen of smelten. Gebruik voor brandbestrijding alleen een daarvoor geschikte blusdeken of een passend blusmiddel.

Kun je een reddingsdeken opnieuw gebruiken?

Een reddingsdeken wordt in de praktijk meestal als een gebruiksartikel voor eenmalige inzet beschouwd. De dunne folie kan tijdens het openen of gebruiken beschadigd raken en is doorgaans niet meer compact en betrouwbaar terug te vouwen.

Vervang de deken na gebruik, bij scheuren, beschadiging of verontreiniging. Controleer reddingsdekens in verbandkoffers en voertuigen regelmatig op een gesloten en onbeschadigde verpakking.

Waar bewaar je een reddingsdeken?

Bewaar reddingsdekens droog, schoon en direct bereikbaar. Geschikte plaatsen zijn onder andere een verbandkoffer, EHBO-tas, auto, bedrijfswagen, rugzak, boot of sport- en outdooruitrusting.

Leg de deken niet onder zware of scherpe voorwerpen die de verpakking of folie kunnen beschadigen. Zorg daarnaast dat medewerkers of gezinsleden weten waar de reddingsdeken ligt en waarvoor deze bedoeld is.

Reddingsdekens voor EHBO en noodsituaties

Een reddingsdeken neemt weinig ruimte in en is een praktische aanvulling op een verbandkoffer, voertuiguitrusting of EHBO-tas. Controleer na gebruik of periodiek tijdens een verbandkoffercontrole of nog een onbeschadigd exemplaar aanwezig is.

Bekijk de reddingsdeken goud/zilver per stuk of de verpakking met tien reddingsdekens .